Kimyasanal.com Kimyasanal.com Kimyasanal.com
Kimyasanal.com
Ciddiyet sığlığın tek sığınağıdır.
Oscar Wilde
Kimyasanal.com
Kimyasanal.com


Tarih: 15.05.2007
Kategori: Fizikokimya Sağ ok Fizikokimya Sağ ok Kimyasal Kinetik
5182 kez okundu.


Biraz Daha Analoji: Kinetik-Termodinamik

Geçen sene göçebelik/yerleşiklik mevzuna kafayı takmıştım; eylemleri, nesneleri buna göre ikiye ayırıyordum, mesela yapbozu yaptıktan sonra çerçeveletip duvara asmak yerleşik bir eylemdi, bozup bozup sıkıldıkça bir daha yapmak göçebeceydi... Aynı şekilde çakmak kullanmak yerleşikliğe itiyordu sizi, kibritse sürekli göçebileceğinizi hissettiriyordu...

Şimdiyse durum değişti, kinetik-termodinamik ikilisine geçiş yaptım... Bildiğiniz gibi bir tepkimenin kinetiği ve termodinamiği kardeş kardeş aynı doğrultuda olabilir, veya zıtlaşıp farklı şeyleri de isteyebilirler ki bu ikincisine ilişkin yazıları daha önce yazmıştık... Efendim en basit haliyle diyebiliriz ki bir tepkimenin kinetiğini aktifleşme enerjisi belirler, termodinamiği ise başlangıç ve sonuç bileşiklerinin arasındaki enerji farkıyla alakalıdır. Hayattaki bazı kavramları da bu şekilde ikiye ayırabiliriz; kinetik anla bağlantılı bir kavramdır, o an yapmayı düşündüğünüz şeyi ne kadar yapmak istediğinizin (ve de istemediğinizin tabi ki) bir ölçüsüdür, termodinamik ise geleceği ele alır (zaman iki yönlü aksaydı geçmişi de alacaktı), o eylemin gelecekteki sonuçlarıyla şimdinin bir karşılaştırmasıdır, birimi de karşılaştırma yaptığınız his, madde her neyse odur.

Şimdi biraz açalım.. En basitinden sigarayı bırakma eylemi çoğu kişi için termodinamik açıdan istemliyken, kinetik açıdan çok istemsizdir, aktifleşme enerjisi çok yüksektir. Tek boş gününüz olan pazar günü yatmak yerine bulaşık yıkayıp yerleri temizlemek de keza öyledir. Bunlar tipik birer kinetik-termodinamik karşıtlığıdır ve de kimyadaki gibi sonuca sıcaklık, sterik etki filan değil beyniniz karar verir. Benzer şekilde yatırım en genel anlamıyla termodinamik bir kavramdır, dinlerdeki cennet/cehennem kavramları da öyle.. Öte yandan Ölü Ozanlar Derneği'nin carpe diemi (anı yaşa veya bugünü yaşa) kinetiğe bir örnektir, yine Duman'ın hayatı yaşa'sı kinetik kontrol altındadır (zaten hallerinden belli olmuyor mu)... Bunun gibi sayısız örnek bulabiliriz ama bunlar bu ikilinin her zaman karşıt olduğu izlemini vermemeli.. Mutlu bir azınlık kinetik ve termodinamiği beraber yaşar, sevdiği işi yapıp, maskelerden uzak yaşarlar...

Şimdi anlamsız bir yazıyı anlamlandıralım; insan beyni eylemlerinin sonuçlarını bir şekilde (tecrübelerden veya mantıkla) öngörebilir ve bu öngörüler o anın gidişatını etkiler; dolayısıyla deneme/yanılmaya bazen rastlansa da çoğunlukla rastlanmaz... Peki ya zavallı moleküllerimiz napsın? Allahtan bizim gibi yavaş değiller de deneme yanılmaya çok zaman harcamıyorlar (veya bazen harcıyorlar)...

Son olarak Kavafis'in İthaka şiiri (her ne kadar Nicolaou onu kitabında salak saçma bir amaçla kullansa da) bu problemi çözmede yardımcı olabilir, ilgilenenlere duyrulur....




Üye Yorumları

Yazar Mesaj
sozcubukcu
Tarih: 15.05.2007
Yunus, çok guzel bir yazi olmus yine. Baska merak edenler icin Ithaka'yi buraya ekleyeyim dedim.

ithakaya dogru yola çiktigin zaman,
dile ki uzun sürsün yolculugun,
serüven dolu, bilgi dolu olsun.
ne lestrigonlardan kork,
ne kikloplardan, ne de öfkeli poseidondan.
bunlarin hiçbiri çikmaz karsina,
düslerin yüceyse, gövdeni ve ruhunu
ince bir heyecan sarmissa eger.
ne lestrigonlara rastlarsin,
ne kikloplara, ne azgin poseidona,
onlari sen kendi ruhunda tasimadikça,
kendi ruhun onlari dikmedikçe karsina.
dile ki uzun sürsün yolun.
nice yaz sabahlari olsun,
essiz bir sevinç ve mutluluk içinde
önceden hiç görmedigin limanlara girdigin!
durup fenike'nin çarsilarinda
esi benzeri olmayan mallar al,
sedefle mercan, abanozla kehribar,
ve her türlü basdöndürücü kokular;
bu basdöndürücü kokulardan al alabildigin kadar;
nice misir sehirlerine ugra,
ne ögrenebilirsen ögrenmeye bak bilgelerinden.
hiç aklindan çikarma ithaka'yi.
oraya varmak senin baslica yazgin.
ama yolculugu tez bitirmeye kalkma sakin.
varsin yillarca sürsün, daha iyi;
sonunda kocamis biri olarak demir at adana,
yol boyunca kazandigin bunca seylerle zengin,
ithaka'nin sana zenginlik vermesini ummadan.
sana bu güzel yolculugu verdi ithaka.
o olmasa, yola hiç çikmayacaktin.
ama sana verecek bir seyi yok bundan baska.
onu yoksul buluyorsan, aldanmis sanma kendini.
geçtigin bunca deneyden sonra öyle bilgelestin ki,
artik elbet biliyorsundur ne anlama geldigini
ithakalarin.
(çeviri: cevat çapan)
aokesli
Tarih: 15.05.2007
komiktir ama tam da diels alderin thermodynamic ve kinetic yollarini okuyodum:))) insallah herkes biraz thermodynamic biraz da kinetic bi hayat yasar!


Copyright © 2004-2022 - https://www.kimyasanal.com  
Mevzuat.com açıldı.
Turkbank.com açıldı.
FinansMuhendisi.com açıldı.