Kimyasanal.com Kimyasanal.com Kimyasanal.com
Kimyasanal.com
Başarı, genelde onu sürekli aramakla meşgul olanlara gelir.
Henry David Thoreau
Kimyasanal.com
Kimyasanal.com


Tarih: 24.05.2006
Kategori: Kimya Dükkanı Sağ ok Kimya Dükkanı Sağ ok EdebiKimya
7878 kez okundu.


Bazı Kimya Konuları İçin Yaşamsal Analojiler-3

Kimya konularına yaşamdan göndermeler yapmanın, pedagojik yönünün yanında, çözülmesi zor belli problemleri çözmemizde nasıl yardımcı olabileceği Murat'ın yazısıyla epey açıklık kazandı sanıyorum...

O zaman analojilerimize devam edelim...Heisenberg'in belirsizlik ilkesiyle ilgili bir analojiyi taa ilk yazılarımızda zaten yazmıştık; o yüzden geçiyoruz...

Şimdiki analojimiz ODTÜ Kimya bölümü asistanlarından Mustafa Genişel'e aittir ve ilk duyduğumda beni epey heyecanlandırmıştır... Kromatografi terimini çoğumuz duymuşuzdur, analojimiz de onunla ilgilidir..Bildiğiniz gibi kromatografinin kağıt kromatografisi, ince tabaka kromatografisi, kolon kromatografisi, gaz ve sıvı kromatografileri gibi birçok çeşidi bulunmaktadır ve tüm bu çeşitliliğe rağmen ortak noktaları hepsinin hareketli faz ve durağan faz denen iki faza sahip olmalarıdır. Hareketli faz adından da anlaşılacağı üzre yerinde duramaz ve sürekli tepişir. Durağan faz ise yine adından anlaşılacağı üzre hareket etmez ve öylece olduğu yerde durur. Durağan faz kağıt k.'de kağıtken, kolon ve ince tabaka k.'de silika, diğerlerinde de değişik dolgu malzemeleridir. Hareketli faz ise genellikle değişik oranlarda karıştırılan çözücülerdir. Ve bütün kromatografi çeşitlerinde temel olan şey, değişik bileşiklerin, durağan faz ile hareketli faz arasında olan etkileşimleri sonucu birbirlerinden ayrılabilmesidir.

Bu kadar ön bilgiden sonra analojimize geçelim.. Herhangi bir üniversitenin kimya bölümünü düşünün, şimdi bölümün girişinin biraz ilersinde bir kantinle insanların oturduğu masalar düşleyin. Şimdi bu koridorun ortasından geçen, Ankara Aşti (otobüs terminali)deki yatay yürüyen platformlardan koyun (yani yürüyen merdivenin yatay olanından) .. Ve bu yürüyen platformun üstünde, ileri-geri gidişlerin çok kısıtlı olduğunu fakat istediğiniz zaman sağa-sola hareket ederek kantine veya masalara gidebileceğinizi varsayalım.. Şimdi de platformun üzerinde kimya 1. sınıftan, 4. sınıftan ve felsefe bölümünden öğrencilerin olduğunu düşünelim..Şimdi temel sorumuz bu üç öğrenci çeşidinden hangisinin koridordan çıkış kapısına en çabuk varacağıdır...

Sorunun cevabı aslında basittir; 4. sınıf kimya öğrencileri bölümü en iyi tanıyanlardır. Artık gide gele kantincilerle ahbap olmuşlardır, geçerken iki muhabbet etmeden duramazlar, sonra kendi dönemiyle, belki de alt dönemlerle kanka olmuşlardır ve geçtikleri sırada kantinde oturmakta olan kesin bi iki tanıdıkla sohbet edeceklerdir...Dolayısıyla çıkış kapısına en geç onlar ulaşacaktır, ki bu da kromatografide durağan faza en çok tutunarak en geç gelen maddeye tekabül eder..Haliyle 1. sınıfların da tanıdıkları olmasına rağmen 4. ler kadar olmayacaktır ve onlar kantine daha az tutunacaktır. Felsefecilerinse, garibim, işi kazara bu kötü kokan bölüme düşmüştür ve hiç kimseyle muhatap olmadan geçip gideceklerdir. Bu da anlayacağınız üzre kromatografide en önce gelen maddeye karşılık gelir.

Durumu biraz derinleştirerek iyon-değişim kromatografisine geçelim. Bu kromatografi çeşidinde katyon veya anyonları birbirinden ayırmak istersiniz ve dolgu malzemenizi öyle seçersiniz ki iyonlardan biri durağan faza yapışır kalır; diğerlerini ise çözücüyle beraber alırsınız. Sonra çözücü sisteminizi değiştirerek (mesela asitliğiyle oynayarak) durağan fazdaki iyonun çözücüyle beraber gelmesini sağlarsınız. Şimdi bu analojikleştirelim: Yine yürüyen platformumuz üzerinde üç farklı şahıs olsun ve bunları birbirinden ayırmak isteyelim. Bu ayırmak istediğiniz esas kişi de erkek olsun (kız da olabilir tabi ki); o zaman yapacağınız tek şey kantine onun kız arkadaşını koymaktır. Tam platform üzerinden geçerken erkeğimiz kız arkadaşını görecek ve hemen sola kayarak onunla beraber masada oturacaktır. Haliyle kızın anlatacağı birçok şey vardır ve erkeğimiz saatlerce orda kalır. Şimdi diğer şahıslar çıkış kapısına vardıktan sonra erkeğimizi de geri istiyoruz. Bu sefer de yapmamız gereken ona kız arkadaşını bırakıp gidebileceği bi teklif yapmak.. Ne tesadüf ki erkeğimiz fanatik Fenerbahçeli ve tam o saatte fenerin kupa maçı var... Biz de o zaman çıkış kapısının oraya bi televizyon koyarız ve erkeğimizi rahatlıkla kız arkadaşından söküp alabiliriz...




Üye Yorumları

Yazar Mesaj
 

Henüz yorum eklenmedi! İlk yorumu sen yap!



Copyright © 2004-2022 - https://www.kimyasanal.com  
Mevzuat.com açıldı.
Turkbank.com açıldı.
FinansMuhendisi.com açıldı.